Ongewenste haargroei

Wat is hirsutisme en ongewenste haargroei?

Iedereen heeft over zijn hele lichaam haren, behalve op de handpalmen, voetzolen en lippen. De meeste haren zijn fijne, kleurloze vellushaartjes (donshaar) die je nauwelijks ziet. Op sommige plekken hebben we van nature dikkere terminale haren: hoofdhaar, wenkbrauwen, oksels, schaamstreek. Bij mannen ook gezicht, borst en rug. Bij vrouwen niet, en daar zit precies het verschil dat we hirsutisme noemen.

Hirsutisme is een mannelijk beharingspatroon bij vrouwen, met donkere stugge terminale haren op plekken waar dat normaal niet voorkomt: bovenlip, kin, kaaklijn, hals, borst, buiklijn, onderrug. Het komt voor bij ongeveer 5 tot 10 procent van de volwassen vrouwen. Bij vrouwen van Mediterraanse, Zuid-Aziatische of Midden-Oosterse afkomst is het percentage hoger, omdat etnische aanleg meespeelt.

Verschil hirsutisme, hypertrichose en overbeharing

Wanneer is haargroei “ongewenst”?

Dat is een persoonlijke keuze. De ene vrouw heeft geen probleem met haar fijne donshaartjes op de bovenlip, de ander wel. Pas als haargroei je dagelijks bezighoudt, je je onzeker maakt of irritaties veroorzaakt (ingegroeide haren, scheerbultjes, folliculitis), is het zinvol om een definitieve oplossing te zoeken. Schrik niet om hier hulp bij te vragen, je bent niet de enige.

Ferriman-Gallwey-score (medisch instrument)

Artsen gebruiken de Ferriman-Gallwey-score om de mate van hirsutisme objectief te meten. Hierbij worden 9 lichaamszones beoordeeld (bovenlip, kin, borst, bovenrug, onderrug, bovenbuik, onderbuik, bovenarmen, dijen) op een schaal van 0 tot 4. Een totaalscore van 8 of hoger duidt op hirsutisme. Bij verdenking op hormonale oorzaak verwijzen wij door naar huisarts of endocrinoloog voor bloedonderzoek (testosteron, DHEAS, SHBG, prolactine, TSH).

6 oorzaken van ongewenste haargroei

Genetische aanleg en etniciteit

Etniciteit speelt een grote rol bij wat als “veel” haargroei wordt ervaren. Vrouwen van Mediterraanse, Zuid-Aziatische, Midden-Oosterse of Latijns-Amerikaanse afkomst hebben van nature donkerder en dichter beharingspatroon. Dat is geen ziekte, het is genetisch normaal. Wel kan het cosmetisch storend zijn, en daarop is laser ontharen of elektrische epilatie een goede oplossing. Geen hormonale beoordeling nodig in dit geval.

Menopauze en hormonale veranderingen

Tijdens de menopauze daalt het oestrogeen-niveau, terwijl androgenen (vrouwelijk testosteron) relatief stabiel blijven. Die verschuiving in balans zorgt bij ongeveer 30 procent van de vrouwen voor toename in gezichts-haargroei, vooral op kin, kaaklijn en bovenlip. Dat is een normaal gevolg van de overgang, geen ziekte. Wel is het reden om bij sterke toename of plotse verandering even bij de huisarts te checken of er andere hormonale factoren spelen.

Wanneer naar de huisarts?

• Snelle toename in haargroei binnen weken of maanden
• Onregelmatige of uitblijvende menstruatie
• Lagere stem, vergroting clitoris of zware acne
• Onverklaarbare gewichtstoename of huidpigmentatie in plooien
• Familieleden met PCOS of bijnier-aandoening

PCOS en hirsutisme: hoe hangen ze samen?

PCOS (polycystisch ovarium syndroom) komt voor bij ongeveer 1 op de 10 vrouwen in vruchtbare leeftijd, en bij 70 tot 80 procent van die groep is er hirsutisme. Bij PCOS is er een verstoorde hormonale balans waarbij androgenen (vrouwelijk testosteron) verhoogd zijn. Die androgenen stimuleren de haarwortels op typisch mannelijke plekken: bovenlip, kin, borst, buik. De huid kan ook gevoeliger worden voor androgenen, ook bij normale waarden, en dan spreken we van perifere hyperandrogenisme.

Hoe androgenen je haargroei beïnvloeden

Androgenen stimuleren in de haarzakjes het enzym 5-alfa-reductase, dat testosteron omzet in DHT (dihydrotestosteron). DHT zorgt ervoor dat fijne vellushaartjes overgaan in dikke terminale haren. Dat is het mechanisme bij hirsutisme. Tegelijk zorgt DHT op de hoofdhuid juist voor haaruitval (androgene alopecia, lees ook haaruitval behandelen). Daarom zien we bij PCOS soms beide: meer haar op gezicht, minder op hoofd.

Hormoon-aanpak (anticonceptie en spironolacton)

Sommige anticonceptiepillen met anti-androgene werking (cyproteronacetaat, drospirenon) verminderen haargroei bij PCOS-vrouwen. Het effect duurt 6 tot 12 maanden voordat het zichtbaar wordt. Spironolacton is een diureticum dat off-label wordt voorgeschreven voor hirsutisme: het blokkeert androgene receptoren. Dit wordt door huisarts of endocrinoloog voorgeschreven, niet door de huidtherapeut. Voor cosmetisch resultaat blijft laser ontharen vaak nodig naast de hormoon-aanpak.

Ongewenste haargroei per locatie

Per zone werkt een iets andere aanpak. De kin en bovenlip zijn populairste behandelgebieden bij vrouwen, terwijl mannen vooral de rug en borst laten doen. Hieronder per zone wat je kunt verwachten.

Bovenlip en kin (gezicht)

De meest gevraagde laser-locatie bij vrouwen. Donkere terminale haren op bovenlip en kin zijn meestal hormonaal van oorsprong (PCOS, menopauze). Met de Thunder MT laser werkt het uitstekend, mits de haren genoeg pigment bevatten. 6 tot 8 sessies om de 4 tot 6 weken voor 70 tot 80 procent vermindering. Bij hormonaal-gestuurde groei: jaarlijks 1 onderhoudssessie.

Wangen en kaaklijn

Wangen hebben vaak fijnere vellushaartjes die met laser minder goed reageren omdat ze weinig pigment hebben. Kaaklijn-haren zijn meestal donkerder en stugger en daar werkt laser wel. Bij twijfel doen we tijdens de intake een testpuls op een klein stuk om te zien of laser zinvol is.

Borst en buiklijn (vrouwen)

Donkere haren rond de tepels, op de borstplaat, of een streep van navel naar schaamlijn (linea alba) zien we vaak bij PCOS of menopauze. Laser werkt hier goed. Bij de tepelhof (areola) gebruiken we lagere energie omdat de huid hier dunner en gevoeliger is.

Bikinilijn (590 zoekopdrachten/maand)

Een populaire JMH-zone. Hier zien we ook vaak ingegroeide haren en folliculitis door scheren of harsen. Laser ontharen lost beide aan: minder haargroei én minder ingegroeide haren. Lees ook bikinilijn laseren: vragen en antwoorden.

Onderbenen, dijen en oksels

Klassieke laser-zones met snelle resultaten. Onderbenen geven meestal het snelst zichtbaar effect omdat de haren hier dik en pigmentrijk zijn. Oksels zijn klein van oppervlak en daarom snel klaar per sessie. Bij sporters lopen we hier vaak een combi-pakket bij vanwege irritatie en zweet, zie ook laser ontharen voor sporters. Lees ook: benen laseren bij JMH.

Rug en schouders bij mannen (480 vol)

Mannen-ontharen op rug, schouders, borst of nek wordt steeds gewoner. Hier zijn de haren dik en pigmentrijk, dus laser werkt heel goed. Gemiddeld 6 tot 8 sessies. Bij rug-ontharen werken we vaak in 2 of 3 zones (boven, midden, onder) omdat het oppervlak groot is. Mannen-zones met fijnere haren (handen, vingers) reageren minder goed op laser.

Oren en neus (1.480 vol gecombineerd)

Bij oudere mannen komen oor- en neushaartjes vaak vanaf 50e leeftijd opzetten door androgene werking op de haarzakjes. Laser werkt op de buitenkant van het oor en de neusgang-rand goed. Diepere neushaartjes (binnenkant) worden niet gelaserd omdat ze een functie hebben in luchtfiltering. Voor binnenkant: kort knippen met een geschikte trimmer.

3 hoofdroutes vergeleken: laser ontharen, IPL en elektrische epilatie

Laser ontharen bij JMH met Thunder MT

Bij JMH werken we met de Thunder MT laser, een dubbele-golflengte-laser met Alexandriet (755 nm) voor lichte huid en donker haar, en Nd:YAG (1064 nm) voor donkere huid. Door beide bundels op één toestel kunnen we voor elk huidtype de juiste instelling kiezen, ook Fitzpatrick IV tot VI.

Wat je merkt: de meeste klanten omschrijven Thunder MT als “goed te verdragen” door de ingebouwde contact-koeling. Per zone duurt een sessie 5 tot 30 minuten, afhankelijk van oppervlakte.
Doorlooptijd: 6 tot 8 sessies om de 4 tot 8 weken voor 70 tot 80 procent vermindering.
Geschikt voor: alle Fitzpatrick-huidtypes, mits het haar voldoende pigment bevat.
Bekijk: laser ontharen behandelpagina.

Ervaringsverhalen lezen? Lees de 5 redenen om te beginnen met laser ontharen of de indebuurt Deventer test waarin een redacteur het uitprobeert. Een uitgebreide klantcase staat ook op onze blog.

Elektrische epilatie voor blonde, grijze of lichte haren

Laser werkt op pigment in het haar. Wat doe je als je haren blond, grijs, wit of heel licht zijn? Dan werkt laser niet, en is elektrische epilatie de oplossing. Bij elektrische epilatie schuift de huidtherapeut een fijn naaldje langs het haar in het haarzakje, en geeft een korte elektrische puls die het haarzakje vernietigt. Het is een methode die al sinds 1875 bestaat en als enige als “definitief” door de FDA wordt erkend.

Het werkt voor alle haarkleuren, alle huidtypes en op gevoelige plekken zoals de tepelhof of bovenlip waar laser-instellingen lastig zijn. Wel is het een traject van haar voor haar, dus oppervlaktes zoals onderbenen of rug duren te lang. Voor specifieke probleemzones (bovenlip met blonde haren, witte haren op kin na menopauze, ingegroeide haren in operatielitteken) is het de aangewezen route.

We bespreken tijdens de intake of elektrische epilatie passend is. Geen aparte behandelpagina, dit is een consult-route.

IPL ontharen: wat het wel en niet kan

IPL (Intense Pulsed Light) is een lichttechniek met een breed lichtspectrum, waar laser een gefocuste enkele golflengte gebruikt. Daardoor is IPL minder krachtig en geeft minder blijvend resultaat dan laser. Voor licht-getinte huid met donker haar werkt IPL redelijk, maar bij donkere huid bestaat risico op pigmentverandering. Lees meer over de verschillen in hoe werkt IPL ontharen.

Thuis-IPL apparaten zoals Philips Lumea zijn afgeknoeide consumenten-versies met veel lagere energie. Ze werken voor cosmetische vermindering bij lichte huid en donker haar, maar geven 10 tot 20 procent vermindering tegenover 70 tot 80 procent bij professionele laser. Voor structureel resultaat blijft een professionele laser nodig.

Mythe-buster van huidtherapeut Jessica

In de spreekkamer hoort huidtherapeut Jessica deze 4 mythes wekelijks. Haar antwoorden hieronder zijn gebaseerd op haargroei-fysiologie en jaren laser-ervaring met de Thunder MT bij JMH.

Wat WEL werkt bij ongewenste haargroei volgens Jessica

1. Laser ontharen Thunder MT (6-8 sessies, 70-80 procent blijvend) bij donkere haren
2. Elektrische epilatie bij blonde of grijze haren waar laser niet werkt
3. Hormoon-aanpak (anticonceptie, spironolacton) via huisarts bij PCOS-oorsprong
4. Tussen sessies: scheren mag (niet harsen of plukken, dan trek je de wortel uit)
5. SPF 30+ op behandelde gebieden om pigmentverandering te voorkomen

Welke route past bij jou? Beslismatrix

Doelgroep-segmenten

Vrouwen 30-50 met PCOS

Onze grootste doelgroep voor hirsutisme. Vaak combinatie met onregelmatige menstruatie, acne en gewichtstoename. Aanpak: huisarts voor diagnose en eventueel anticonceptie of spironolacton, plus laser ontharen bij JMH voor cosmetisch resultaat. Bij PCOS plannen we jaarlijks 1 onderhoudssessie omdat hormonale haargroei kan terugkomen. Lees ook acne en vette huid behandelingen voor PCOS-overlap-thema’s.

Mannen (rug, borst, oren, neus, schouders)

Mannen-ontharen wordt steeds gewoner. Bij JMH zien we vooral rug-ontharen (480 vol/maand zoekvolume in Nederland), borst, schouders en oudere mannen voor oor- en neushaartjes. Werkstof: Thunder MT laser werkt prima op pigmentrijke mannen-haren. Praktisch: rug delen we vaak in 2 of 3 zones om in goede tijd te kunnen werken.

Tieners (15-19)

Onder de 18 doen we meestal alleen een consult, geen laser. Hormonale haargroei is in deze fase nog volop in ontwikkeling, en wat nu een probleem lijkt verdwijnt soms vanzelf. Bij sterke hirsutisme onder de 18 verwijzen we eerst door naar de huisarts om PCOS of een andere onderliggende oorzaak uit te sluiten. Vanaf 18 jaar plannen we laser ontharen, vaak in een combi-pakket. Lees ook hoe oud moet je zijn voor laser ontharen.

Transgender (HRT-context)

Trans-vrouwen die HRT (hormoonsubstitutie) gebruiken zien meestal binnen 12 tot 24 maanden minder gezicht- en lichaamshaargroei door anti-androgene behandeling. Voor de bestaande haargroei is laser of elektrische epilatie nodig. We werken graag samen met de behandelend endocrinoloog. Bij witte of grijze baardhaartjes is elektrische epilatie de aangewezen route.

Postpartum en zwangerschap

Tijdens zwangerschap stijgt het oestrogeen-niveau en zien we soms toename van haargroei op buik (linea nigra-zone), borst en gezicht. Vaak verdwijnt dit binnen 6 maanden na de bevalling vanzelf. We adviseren laser uit te stellen tot na de borstvoeding, niet omdat het bewezen schadelijk is, maar uit voorzorg en omdat de hormonale situatie nog verandert.

Donkere huid (Fitzpatrick IV-VI)

Bij donkere huid is het risico op pigmentverandering hoger, omdat de huid zelf meer melanine bevat dat de laser kan absorberen. Wij werken met de Nd:YAG-bundel (1064 nm) die diep doordringt zonder de huidpigmentatie te belasten. We doen altijd een testpuls 24 tot 48 uur voor de eerste sessie en wachten af. Voor en na elke sessie SPF 30+ verplicht. Lees ook over pigmentvlekken op de donkere huid voor algemene laser-overwegingen bij Fitzpatrick IV-VI.

Vergoeding zorgverzekering bij hirsutisme

Bij medisch-gediagnostiseerde hirsutisme (door huisarts of endocrinoloog) vergoeden veel zorgverzekeraars laser ontharen of elektrische epilatie van het gezicht. Cosmetische redenen of andere lichaamsdelen worden zelden vergoed. De vergoeding zit meestal in de aanvullende verzekering, niet de basisverzekering.

Wat heb je nodig voor een aanvraag?

• Verklaring huisarts of endocrinoloog met diagnose hirsutisme (bij voorkeur Ferriman-Gallwey-score 8 of hoger)
• Behandelplan van huidtherapeut JMH met aantal sessies en kosten
• Inschrijvingsbewijs Kwaliteitsregister Paramedici (KP) van JMH
• Aanvullende verzekering die huidtherapie of laserontharing dekt

Bekijk welke zorgverzekeraars huidtherapie vergoeden in het overzicht vergoeding huidtherapie 2026. Wij helpen je graag met een offerte voor je verzekeraar.

Wat kun je zelf doen tussen sessies in? 5 stappen

Tijdens een laser-traject is goede verzorging tussen sessies belangrijk om irritatie te voorkomen en de huid voor te bereiden op de volgende sessie. Vijf concrete stappen:

Stap 1. Niet plukken, harsen of epileren tussen sessies

Trek de haarwortel niet uit de huid tijdens je laser-traject. Zonder wortel kan de laser bij de volgende sessie niet werken. Scheren mag wel en is zelfs vereist 1 tot 2 dagen voor de volgende afspraak: dan zijn de haren kort maar de wortel zit nog op zijn plek.

Stap 2. Bescherm behandeld gebied met SPF 30 of hoger

De huid is na laser tijdelijk gevoeliger voor UV. Gebruik dagelijks SPF 30+ op behandelde gebieden, ook bij bewolkt weer. Dat voorkomt pigmentverandering en irritatie. Bij donkere huid is dit nog belangrijker.

Stap 3. Hydraterende crème met niacinamide of panthenol

Smeer dagelijks een rustige crème met niacinamide, panthenol of centella op de behandelde huid. Vermijd parfums, retinol en zure peelings de eerste 7 dagen na laser. Bij gezicht-zones: ook geen scrubzeep of harde reinigingsborstels.

Stap 4. Geen warme douche, sauna of zwembad 24 tot 48 uur na laser

Warmte verergert tijdelijke roodheid en verhoogt het risico op irritatie. Korte lauwe douche mag, sauna en chloor-zwembad pas na 48 uur. Sport en zweten ook 24 uur vermijden, daarna weer normaal.

Stap 5. Mild exfoliëren 2 tot 3 keer per week

Salicylzuur of fysieke scrub voorkomt ingegroeide haren. Begin 7 dagen na de laser, niet eerder. Vooral op bikinilijn, oksels en onderbenen waar ingegroeide haren vaak voorkomen. Niet op gezicht-zones tijdens een actief laser-traject.

Ingegroeide haren en scheerbultjes voorkomen

Maandelijks 5.400 zoekopdrachten in Nederland gaan over ingegroeide haren, en 880 over scheerbultjes. Het zijn veelvoorkomende klachten die vaak samen optreden bij wie regelmatig scheert of harst. Een ingegroeid haar is een haar dat niet door de huid heen breekt en zich daaronder kromt, met een rood bobbeltje of soms een ontsteking als gevolg. Bij scheerbultjes spelen ook ingegroeide haren en folliculitis (haarzakje-ontsteking) een rol.

4 manieren om ingegroeide haren te voorkomen

1. Mild exfoliëren 2-3 keer per week met BHA (salicylzuur) of fysieke scrub voor zachte exfoliatie
2. Scheer in de richting van de haargroei, niet er tegenin. Dat geeft minder snelle krommingen
3. Schoon en scherp scheermes met genoeg scheercrème of -gel. Een bot mes pulkt aan het haar in plaats van te snijden
4. Hydraterende crème met niacinamide na het scheren of harsen om irritatie te voorkomen. Lees ook huidbarrière herstellen

Bij hardnekkige ingegroeide haren werkt laser ontharen het beste, omdat het haar door de huid onderdrukt wordt en niet meer terugkomt. Vooral op bikinilijn, oksels en onderbenen geeft dit blijvende verbetering.

Behandelroute bij JMH

Bij JMH werken we voor ongewenste haargroei in 4 stappen, ongeacht welke route we kiezen.

Stap 1. Intake en huidanalyse (45 minuten)
We bepalen je huidtype (Fitzpatrick I-VI), haarkleur, mogelijke hormonale oorzaken en wensen. Bij verdenking op PCOS verwijzen we eerst door naar de huisarts. We doen een testpuls op een klein gebied bij Fitzpatrick IV-VI.

Stap 2. Eerste sessie + voorbereiding
Je scheert 1-2 dagen voor de behandeling. Tijdens de sessie passen we de Thunder MT instellingen op je huidtype aan. Per zone duurt het 5 tot 30 minuten.

Stap 3. Kuur 6-8 sessies
Om de 4 tot 8 weken (afhankelijk van zone). Tussen sessies: scheren mag, niet harsen of plukken. SPF 30+ verplicht.

Stap 4. Onderhoud
Na de kuur 1 tot 2 onderhoudssessies per jaar bij hormonale oorzaak (PCOS, menopauze). Bij genetische hirsutisme vaak helemaal geen onderhoud nodig.

Over Elske Jachimowski, jouw senior huidtherapeut

Elske Jachimowski is senior huidtherapeut bij JMH de Huidkliniek Deventer. Zij biedt persoonlijke huidzorg op maat, met aandacht voor elke huidvraag. Zij is geregistreerd bij het Kwaliteitsregister Paramedici onder Wet BIG artikel 34 en aangesloten bij de Nederlandse Vereniging van Huidtherapeuten (NVH).

Bij JMH werken we met een team van huidtherapeuten waaronder Kim, Christa, Jessica, Elske, Amber, Lori, Frieda en Priscilla. Voor ongewenste-haargroei-behandelingen ben je primair welkom bij Elske voor een persoonlijk consult en behandelplan. Bekijk haar pagina op huidtherapeut Elske.

Veelgestelde vragen over ongewenste haargroei