Witte ouderdomsvlekken: wat zijn die witte vlekjes?

Wat zijn witte ouderdomsvlekken?

Witte ouderdomsvlekken zijn kleine, vlakke, witte tot duidelijk lichtere plekjes op de huid. Artsen noemen ze idiopathische guttata hypomelanose, afgekort IGH. Het is een goedaardige, verworven vorm van hypopigmentatie (ook wel leukoderma): op die plekjes is minder pigment zichtbaar dan in de omliggende huid.

Belangrijk om te weten: een witte ouderdomsvlek is medisch gezien niet simpelweg een witte variant van een bruine ouderdomsvlek. Een bruine ouderdomsvlek (lentigo solaris) is hyperpigmentatie, met juist méér pigment; IGH is het omgekeerde. Dat onderscheid bepaalt ook waarom de aanpak van beide verschilt.

Met de term ouderdomsvlekken worden meestal die bruine lentigines bedoeld. Wil je weten hoe gewone bruine ouderdomsvlekken eruitzien? Daarover hebben we een aparte, uitgebreide blog.

Zoek je informatie over ouderdomswratten, de verheven, soms ruwe plekjes die met de leeftijd ontstaan? Dat is een andere huidverandering en geen pigmentvlek; lees daarover verder bij ouderdomswratjes weghalen.

Hoe zien witte ouderdomsvlekken eruit?

Witte ouderdomsvlekken zijn kleine, ronde of ovale, vlakke vlekjes die wit zijn of duidelijk lichter dan de huid eromheen. In medische beschrijvingen wordt vaak een grootte van ongeveer 2 tot 6 millimeter genoemd, al varieert dat. Meestal zie je meerdere losse vlekjes bij elkaar, en ze doen doorgaans geen pijn en jeuken niet.

Waar komen witte ouderdomsvlekken meestal voor?

Witte ouderdomsvlekken zitten vooral op de onderbenen en schenen, en daarnaast op de onderarmen: huid die door de jaren heen veel zonlicht heeft gehad. Ook elders op de armen en benen kunnen ze verschijnen, en soms op de romp. In het gezicht zijn ze juist niet typisch; witte vlekjes dáár hebben vaker een andere oorzaak en verdienen eerder een beoordeling.

Hoe ontstaan witte ouderdomsvlekken?

De exacte oorzaak van idiopathische guttata hypomelanose is niet volledig bekend; het woord idiopathisch betekent letterlijk dat de oorzaak onbekend is. Op de plekjes zijn minder actieve pigmentcellen en wordt minder melanine aangemaakt, maar waarom dat precies daar gebeurt, is niet opgehelderd.

Wel worden er factoren mee in verband gebracht. Huidveroudering speelt vrijwel zeker een rol: de vlekjes komen op oudere leeftijd veel vaker voor. Jarenlange blootstelling aan zonlicht lijkt geassocieerd met het ontstaan, omdat de vlekjes vooral op zonblootgestelde huid zitten. Ook erfelijke aanleg en mogelijk herhaald klein huidtrauma worden als mogelijke bijdragende factoren genoemd. Geen van deze factoren is als dé oorzaak bewezen.

Wat is het verschil tussen witte en bruine ouderdomsvlekken?

Witte en bruine ouderdomsvlekken delen hun naam, maar zijn medisch elkaars tegenpolen: bij de witte variant ontbreekt pigment, bij de bruine is er juist te veel.

Zijn je vlekken juist bruin? Lees dan wat je tegen bruine ouderdomsvlekken kunt doen of bekijk de behandelpagina over ouderdomsvlekken, die over de bruine, geschikte vlekken gaat. Zie je kleine witte vlekjes, dan lees je hier verder. Twijfel je wat je ziet? Laat het dan eerst professioneel beoordelen.

Zijn witte ouderdomsvlekken gevaarlijk?

Nee. Idiopathische guttata hypomelanose is goedaardig en is op zichzelf geen voorstadium van huidkanker. De vlekjes zijn cosmetisch soms storend, maar medisch onschuldig.

Daar hoort wel een kanttekening bij: niet ieder wit vlekje op de huid is automatisch een witte ouderdomsvlek. Wijkt een plekje af van het gebruikelijke beeld, of verandert het, laat het dan beoordelen door je huisarts of dermatoloog. Wij stellen geen diagnose op afstand.

Zijn alle witte vlekjes op de huid witte ouderdomsvlekken?

Nee. Witte of lichte plekken op de huid kunnen ook andere oorzaken hebben, en die vragen elk een eigen aanpak. Een blog of foto is niet genoeg om ze betrouwbaar uit elkaar te houden.

Wanneer laat je witte vlekjes op de huid beoordelen?

Laat witte vlekjes door je huisarts of dermatoloog beoordelen als ze zich snel uitbreiden of samenvloeien tot grotere witte gebieden, als er schilfering, jeuk of pijn bij komt, als ze op onverwachte plekken zitten zoals het gezicht, of als het beeld duidelijk verandert. Ook bij twijfel tussen witte ouderdomsvlekken, vitiligo of een gistinfectie is een medische beoordeling de juiste eerste stap.

Kun je witte ouderdomsvlekken behandelen?

Omdat bij witte ouderdomsvlekken pigment ontbreekt of verminderd is, is behandelen lastiger dan bij bruine pigmentvlekken. Behandeling is bovendien vrijwel nooit medisch noodzakelijk. Er bestaan cosmetische mogelijkheden, maar de resultaten zijn wisselend en er is geen behandeling die voor iedereen betrouwbaar het normale pigment terugbrengt.

Bij JMH ligt de nadruk bij witte ouderdomsvlekken daarom op een goede beoordeling, realistische verwachtingen en, als je de vlekjes wilt verzachten, zo nodig camouflagetherapie. Onze hbo-opgeleide huidtherapeuten kijken eerst wat voor vlekjes je ziet en bespreken eerlijk wat wel en niet haalbaar is.

Een pigmentlaser of peeling, zoals bij bruine vlekken wordt ingezet, haalt pigment wég en is daarom geen logische route voor plekjes waar juist pigment ontbreekt. Laat je daarover niet iets anders wijsmaken: vraag bij twijfel om een eerlijke beoordeling.

Veelgestelde vragen over witte ouderdomsvlekken

Over de auteur

Jessica Verheij

Jessica Verheij is huidtherapeut bij JMH de Huidkliniek. Ze rondde in 2012 de hbo-opleiding Huidtherapie af aan de Hogeschool Utrecht en is gespecialiseerd in medische lasertherapie en pigmentvlekken. Behandelingen bij JMH worden uitgevoerd door het huidtherapeutisch team; tijdens het consult kijkt de huidtherapeut eerst wat voor vlekjes je ziet en wat een realistische aanpak is.

KP-geregistreerd in het Kwaliteitsregister Paramedici en sinds 2012 lid van de Nederlandse Vereniging van Huidtherapeuten (NVH).

Deze informatie is educatief en geen medisch advies. Wij stellen geen diagnose; bij twijfel over een plekje verwijzen we je naar de huisarts.