PIH vs PIE na acne: wat is het verschil tussen donkere en rode vlekjes?
Een bruin vlekje na een puistje is iets anders dan een rood vlekje, en allebei zijn ze iets anders dan een litteken. Het verschil zit in wat er in de huid is achtergebleven: pigment, bloedvaatjes of een veranderde structuur. Dat bepaalt of het vanzelf wegtrekt en wat er eventueel aan te doen is.
In dit artikel
- Het korte antwoord
- Wat is PIE?
- Wat is PIH?
- Zo herken je het verschil
- Is het een litteken?
- Hoe lang blijft het zitten?
- Wat kun je zelf doen?
- Wanneer is behandeling zinvol?
- Welke routes passen?
- Veelgestelde vragen
Pigment, vaatjes of toch een litteken?
Tijdens een gratis consult met huidanalyse kijken we welke van de drie het bij jou is. In Deventer, Doetinchem en binnenkort Zutphen.
Of bel 085 303 27 39
Het korte antwoord
PIE is roodheid door bloedvaatjes, PIH is verkleuring door pigment. Allebei zijn het gevolgen van een ontsteking en allebei trekken ze meestal weg. Een litteken is iets anders: daar is de structuur van de huid veranderd, en dat gaat niet vanzelf over.
- Rood tot paars, huid glad: post-inflammatoir erytheem (PIE)
- Bruin tot grijsbruin, huid glad: post-inflammatoire hyperpigmentatie (PIH)
- Putje, deukje of verhoging: een echt acnelitteken
Wat is PIE na acne?
PIE staat voor post-inflammatoir erytheem: de roodheid die achterblijft nadat een puistje is genezen. De kleur komt niet van pigment maar van kleine bloedvaatjes die tijdens de ontsteking zijn verwijd en vlak onder het huidoppervlak zichtbaar blijven.
Je herkent het aan de kleur: rood, roze of paarsachtig, en het vlekje is vlak. Druk je er zachtjes op, dan trekt de kleur even weg en komt daarna terug. Dat is logisch, want je duwt het bloed even uit die vaatjes.
PIE komt relatief vaker voor bij een lichtere huid. Het trekt in de meeste gevallen vanzelf weg, al kan dat maanden duren.
Wat is PIH na acne?
PIH staat voor post-inflammatoire hyperpigmentatie: donkere vlekjes die achterblijven na puistjes of acnelittekens. De huid maakt tijdens en na een ontsteking extra melanine aan, en dat pigment blijft achter op de plek van de ontsteking.
De kleur is bruin tot grijsbruin, en ook hier is de huid glad. Anders dan bij PIE verandert de kleur niet als je erop drukt: pigment zit in de huid, niet in de bloedvaten.
PIH komt vooral voor bij Fitzpatrick III tot VI, dus van een mediterrane tot een donkere huid, maar het verschijnt ook bij lichtere huidtypes.
PIH vs PIE: zo herken je het verschil
Kijk bij daglicht, en let op twee dingen: de kleur, en of de huid nog glad is.
Rood, roze of paars en vlak
waarschijnlijk PIE. Verandering in kleine bloedvaatjes na de ontsteking. Verbleekt kort als je erop drukt.
Bruin of grijsbruin en vlak
waarschijnlijk PIH. Extra pigment na de ontsteking. Verandert niet als je erop drukt.
Putje of deukje
een atrofisch acnelitteken. De structuur van de huid is veranderd.
Verdikt of verheven
een hypertrofisch litteken. Er is juist te veel littekenweefsel gevormd.
Een handige test bij twijfel tussen kleur en structuur: trek de huid voorzichtig strak. Een kleurverschil blijft vlak, een putje wordt juist duidelijker.
Zijn rode of donkere acne-vlekjes littekens?
Meestal niet, en dat is belangrijk om te weten. Veel mensen zoeken op ‘acnelittekens’ terwijl ze naar een verkleuring kijken die vanzelf wegtrekt. Dat scheelt zorgen, en het scheelt behandelingen die niet nodig zijn.
Het onderscheid is dit: bij PIE en PIH is alleen de kleur veranderd en voelt de huid glad. Bij een litteken is er weefsel verdwenen of juist bij gekomen, en dat zie en voel je als een oneffenheid.
Gaat het bij jou wel om putjes of verhogingen, dan is dat een andere categorie met een eigen aanpak. De routetabel onderaan deze pagina wijst de weg.
Hoe lang blijven PIE en PIH zichtbaar?
Allebei trekken ze meestal weg, maar niet even snel.
PIE vervaagt vaak binnen enkele maanden, soms sneller. PIH is hardnekkiger: oppervlakkig pigment kan in maanden verdwijnen, dieper pigment doet er een jaar of langer over.
Eén ding verwart veel mensen: PIE en PIH komen vaak samen voor, en zolang de roodheid er is valt het pigment minder op. Trekt de roodheid weg, dan lijkt het alsof er ineens bruine vlekjes bijkomen. Die waren er al; ze werden alleen overstemd door het rood.
Wat kun je zelf doen?
De grootste winst zit in wat je laat, niet in wat je koopt.
Niet uitknijpen
elke extra beschadiging verlengt de ontsteking, en juist die ontsteking veroorzaakt de verkleuring.
Dagelijks zonbescherming
vooral bij PIH. Zonlicht maakt bestaande vlekjes donkerder en laat ze langer zitten.
Mild reinigen, niet schrobben
een beschadigde huidbarrière ontsteekt makkelijker, en dat geeft weer nieuwe vlekjes.
Rustig opbouwen met actieve stoffen
zuren en retinoïden kunnen helpen, maar te snel of te veel tegelijk geeft irritatie. En irritatie is opnieuw een ontsteking.
Geduld
van week tot week zie je weinig verschil, van maand tot maand wel. Foto's bij hetzelfde licht helpen om het verloop te zien.
Welke producten bij jouw huid passen, hangt af van je huidtype en van hoe actief de acne nog is. Waar je op let bij die keuze staat in het beste middel tegen acne.
Wanneer kan professionele behandeling zinvol zijn?
Zolang er nog regelmatig nieuwe puistjes bij komen, heeft het weinig zin om de verkleuringen aan te pakken: elke nieuwe ontsteking laat weer een vlekje achter. De volgorde is dus eerst de acne tot rust brengen, daarna beoordelen wat er is achtergebleven.
Blijft een verkleuring na een half jaar tot een jaar duidelijk zichtbaar terwijl de acne rustig is, dan is het zinvol om te laten kijken wat er precies zit. Dat bepaalt of een behandeling iets kan toevoegen, en welke.
Welke behandelroutes kunnen passen?
Wat past hangt af van wat er te zien is. Deze pagina helpt je bepalen welke richting logisch is; de routes zelf staan elders uitgewerkt.
eerst de ontstekingen tot rust brengen. Pas daarna heeft werken aan de verkleuringen zin.
een pigmentgerichte route, wanneer de acne rustig is.
een littekenroute, met een eigen afweging per type.
bij een donkere of mediterrane huid laat een ontsteking vaker pigment achter. Wat daarbij anders gaat en welke volgorde dan verstandig is.
Voor de roodheid van PIE is geduld vaak de beste route: die trekt in de meeste gevallen vanzelf weg. Blijft hij lang zitten, dan is het verstandig eerst te laten beoordelen of het werkelijk PIE is en niet iets anders.
Persoonlijk advies
Weten wat er bij jou zit?
Tijdens een gratis consult met huidanalyse kijken we of het om pigment, bloedvaatjes of een verandering in de huidstructuur gaat. Je hoort wat realistisch is en in welke volgorde.
Veelgestelde vragen over PIH en PIE
Wat is het verschil tussen PIH en PIE?
PIH is een verkleuring door extra pigment: bruin tot grijsbruin. PIE is roodheid door kleine bloedvaatjes vlak onder de huid: rood tot paars. Bij allebei is de huid glad; alleen de kleur wijkt af.
Zijn rode of donkere vlekjes na acne littekens?
Meestal niet. Een litteken is een verandering van de huidstructuur: een putje, een deukje of een verhoging. Blijft de huid glad en gaat het alleen om kleur, dan is het PIH of PIE en trekt het in de meeste gevallen weg.
Hoe lang blijven donkere vlekjes na acne zitten?
Dat verschilt sterk. Oppervlakkig pigment vervaagt vaak binnen enkele maanden; zit het dieper, dan kan het een jaar of langer duren. Zonlicht verlengt die periode.
Waarom zie ik pas later bruine vlekjes verschijnen?
PIE en PIH komen vaak samen voor. Zolang de roodheid er nog is, valt het pigment minder op. Wanneer de roodheid wegtrekt, wordt de bruine verkleuring zichtbaarder.
Kun je PIE en PIH tegelijk hebben?
Ja, dat komt regelmatig voor: op de ene plek roodheid, op de andere pigment, soms zelfs op dezelfde plek na elkaar.
Helpt zonbescherming tegen beide?
Vooral tegen PIH: zonlicht stimuleert de pigmentaanmaak en maakt bestaande vlekjes donkerder. Bij PIE helpt bescherming indirect, doordat de huid rustiger blijft.
